Terug naar het overzicht

Introductie medezeggenschapper facultaire raad

23 januari 2019 door Stuurgroep kwaliteitsafspraken

Als decentrale medezeggenschapsraad van een hoger onderwijsinstelling krijgen jullie (snel) te maken met de kwaliteitsafspraken. Lees hieronder alle info!

Het is hierbij van belang dat alle partijen beschikken over voldoende kennis van de studievoorschotmiddelen en kwaliteitsafspraken om ervoor te zorgen dat zowel studenten als docenten op niveau mee kunnen praten in dit proces. Om dit te bewerkstelligen is het belangrijk om rekening te houden met het informeren en trainen van (nieuwe) leden van de decentrale medezeggenschap. Zorg ook dat de gehele decentrale medezeggenschap bij dit proces wordt betrokken. Dit betekent dat naast de faculteitsraden ook de opleidingscommissieleden dienen te worden betrokken bij dit proces. De leden van de opleidingscommissies vertegenwoordigen namelijk de verschillende opleidingen binnen de faculteit en kunnen zo input van studenten en docenten vertalen naar praktische mogelijkheden en behoeften binnen de thema’s van de kwaliteitsafspraken.

  1. De looptijd

De looptijd van de kwaliteitsafspraken is van 2019 tot en met 2024. Voor iedere instelling is het net anders wanneer de kwaliteitsafspraken binnen deze jaren gecontroleerd en geëvalueerd worden. Dit is omdat alle instellingen net op een ander moment zitten van hun kwaliteitszorgcyclus waaraan de controle en evaluatie door de NVAO gekoppeld is. Wil je weten wanneer jullie aan de beurt zijn? Check de NVAO pagina!

2. Achtergrond: de kwaliteitsafspraken?

Als medezeggenschapsraad ben je vast gewend om met het bestuur te praten en beslissen over belangrijke onderwerpen. Veel (meer)jarenplannen worden besproken in een raadsvergadering en dan start de uitvoering. Bij de kwaliteitsafspraken ligt dit iets ingewikkelder. De kwaliteitsafspraken gaan vaak over miljoenen euro’s per instelling en deze financiering komt van het afschaffen van de basisbeurs. Het gesloten akkoord heeft een duidelijke boodschap: iedere euro van het basisbeursgeld moet in de kwaliteit van onderwijs terugkomen. De komende jaren is het aan de faculteiten om binnen deze thema’s extra investeringen te doen die zichtbare kwaliteitsverbeteringen van het onderwijs bewerkstelligen.

Alle hoger onderwijsinstellingen ontvangen door de kwaliteitsafspraken een flink oplopend bedrag van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Om ervoor te zorgen dat dit geld écht in onderwijskwaliteit wordt geïnvesteerd, kreeg de centrale medezeggenschapsraad van de instelling instemmingsrecht over die financiering. Op jullie instelling is er dus bepaald dat deze planvorming naar decentraal niveau verschuift.

Het is ook belangrijk om erachter te komen of de instemming inmiddels ook bij jullie ligt. De afspraak is dat het instemmingsrecht "meegaat" met het geld. Dit gebeurt als de financiering zonder enige kaders decentraal is doorgespeeld naar jullie. De centrale raad kon er ook voor kiezen om de financiering decentraal te verdelen, maar wel met bepaalde kaders. Dit kan bijvoorbeeld door een aantal bestedingsthema's in te vullen en mee te geven aan jullie. Weet je niet of jullie instemming hebben? Check dit bij je secretariaat of bij je contactpersoon van de centrale raad.

3. Wat is er afgesproken in het sectorakkoord?

In het sectorakkoord wo-2018 hebben de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), de Vereniging Hogescholen (VH), de Vereniging van Universiteiten (VSNU), de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) afspraken gemaakt over de kwaliteit van het hoger onderwijs. In dit akkoord is opgenomen dat de instellingen de medezeggenschap instemmingsrecht geven op het deel van de begroting dat de studievoorschotmiddelen betreft, vanuit de overweging dat de studievoorschotmiddelen onderdeel zijn van de hoofdlijnen van de begroting van de instelling. Het is daarbij aan bestuur en medezeggenschap om verder samen af te spreken welk proces gevolgd wordt om te komen tot het plan voor de inzet van de studievoorschotmiddelen. De medezeggenschap zal hierbij tijdig worden betrokken en daarmee de gelegenheid hebben ideeën in te brengen. In 2022 zal een beoordeling plaatsvinden van de realisatie van het plan tot en met 2021. Een van de twee criteria bij deze beoordeling is dat de medezeggenschap en andere relevante belanghebbenden voldoende betrokken zijn gedurende de uitvoering van het plan.

4. Wie betrek je?

Het sectorakkoord stelt: "De horizontale dialoog binnen instellingen vormt de basis voor de kwaliteitsafspraken. Dit is een dialoog tussen studenten, docenten, relevante externe belanghebbenden (bedrijven, maatschappelijke organisaties, andere onderwijsinstellingen, regionale overheden), bestuurders, medezeggenschap en toezichthouders. Bestuur en medezeggenschap zorgen samen voor een brede betrokkenheid van de gemeenschap". Zorg dat je goed overlegt met je raad en bestuur wie deel uitmaken van deze horizontale dialoog.

Belangrijke interne stakeholders binnen je faculteit: OC’s, studieverenigingen, studenten van jouw faculteit

Belangrijke externe stakeholders binnen je faculteit: werkgevers, gemeente, zusterfaculteiten

5. Verhouding voorinvesteringen en kwaliteitsafspraken

Instellingen hebben een paar jaar geleden al met hun medezeggenschap gepraat over het studiefinancieringsgeld. Alle hoger onderwijsinstellingen zouden in aanloop naar de kwaliteitsafspraken voorinvesteringen doen in onderwijskwaliteit. Jouw instelling heeft ook voorinvesteringen gedaan: vraag naar deze investeringen bij je faculteitsbestuur! Het kan ook zijn dat het bestuur door de voorinvesteringen al kant-en-klare plannen heeft voor de kwaliteitsafspraken. Continuïteit van beleid kan zeker verstandig zijn, echter betekenen de kwaliteitsafspraken ook zeker ruimte voor nieuwe ideeën. Het is belangrijk om te weten dat jullie dus nu in moeten stemmen met het geld van de kwaliteitsafspraken, het kan niet zo zijn dat jullie bestuur jullie geen instemmingsrecht meer geeft omdat er jaren geleden al lange termijn afspraken zijn gemaakt bij het doen van de voorinvesteringen.

Belangrijke tip: er is per instelling een evaluatie geweest van de voorinvesteringen door de Algemene Rekenkamer. Je hebt als medezeggenschap recht om dit rapport in te zien!

6. De toetsing

Het is enorm waardevol om met je bestuur of een medewerker te praten over de toetsing van de kwaliteitsafspraken. De NVAO zal alle instellingen drie keer toetsen, maar het is goed om te weten wanneer jouw instelling aan de beurt is en waar de NVAO op toetst.

Belangrijke tip: Mochten jullie de eerste toetsing niet doorstaan, is er een herstelperiode waarin er een nieuw plan wordt ontwikkeld. Dit betekent niet dat er vermindering van de financiering is, deze blijft hetzelfde!

7. Kwaliteitsafspraken zijn jaar overstijgend

De kwaliteitsafspraken voor 2019 worden dit jaar gemaakt. De afspraken zijn echter ook gekoppeld aan de meerjarenbegroting van je faculteit. Zo schommelen jullie steeds tussen plannen maken voor één en meerdere jaren. Probeer hier duidelijke afspraken over te maken: ieder jaar komt er namelijk een aanzienlijk bedrag bij. Dit betekent ook ruimte voor eventuele nieuwe plannen van toekomstige medezeggenschap. Het is daarom belangrijk om deze afspraken goed vast te leggen, hier kan een werkgroep ook handig voor zijn. Je kunt bijvoorbeeld afspraken maken over percentages die voor lange tijd worden vastgezet voor een bepaald doel en percentages van het bedrag die jaarlijks worden toegekend.

8. Afsluitend

We kunnen ons erg goed voorstellen dat je na het lezen van dit document met vragen achterblijft. De realiteit is namelijk dat er veel instellingen zijn, met ieder een eigen werkwijze, en de kwaliteitsafspraken zijn voor iedereen nieuw. Vanuit het ISO willen we jullie op het hart drukken om ieder geval te zorgen dat er een gesprek wordt gevoerd over de kwaliteitsafspraken. Er is niet één perfecte invulling van de kwaliteitsafspraken: daarom ligt de instemming ook bij jullie, bij de instelling zelf.